شما اینجا هستید

دسته‌بندی نشده » جلال ملک‌شاه، زبان گویای واژگان اسیر شعر کُرد

گروه فرهنگی- محمد عرفان رفیعی

جلال ملک‌شاه، شاعر و داستان نویس مشهور کُرد شامگاه شنبه ۱۰ آبان در سن ۶۹ سالگی دار فانی را وداع گفت. او که در سال ۱۳۳۰ در روستای ملکشا علیا از توابع شهر سنندج در استان کردستان متولد شد، تحصیلات خود را در رشته ادبیات فارسی ادامه داد و پس از دریافت دیپلم ادبیات به داستان نویسی و سرایش شعر نو به زبان فارسی پرداخت.
ملک شاه به در دهه ۵۰ به عضویت کانون نویسندگان ایران در آمد و در آنجا توانست ارتباط نزدیکی با بزرگان شعر نو فارسی برقرار کند. وی در سال ۱۳۵۷ تغییر موضوع ادبی داد و زبان شعری اش را از فارسی به کردی تغییر داد و بیشتر وقت خود را صرف احیا زبان مادری کرد. ملک‌شاه که در دهه ۵۰ به دلیل فعالیت های سیاسی در چند نوبت توسط عوامل ساواک دستگیر و محاکمه شد، هیچ گاه از علایق سیاسی اش صرف نظر نکرد.
از مشهور ترین آثار وی می توان به کتاب «زڕه‌ی زنجیری وشه‌ دیله‌کان / نالهٔ زنجیر واژگان اسیر  شعرهای کرد» اشاره کرد.
محمد رئوف مرادی، نویسنده در مورد جایگاه جلال ملک شاه در ادبیات کرد به «وطن روز» گفت: ملک شاه پیش از انقلاب تحت تاثیر شاعران نوپردازی همچون شاملو بود و به واسطه علاقه‌ای که نسبت به داستان نویسی و سرایش شعر داشت، اکثر آثار وی در آن زمان به زبان فارسی است. انگیزه فارسی نویسی وی به دلیل تسلط وی بر ادبیات و زبان فارسی و ممنوعیت چاپ آثار به زبان کردی در دوره پیش از انقلاب اسلامی بود.
مرادی در ادامه گفت: اما با پیروزی انقلاب اسلامی و برداشته شدن ممنوعیت ها و به دلیل ایجاد فضای باز سیاسی، اجتماعی، فرهنگی ملک شاه به یک باره تصمیم گرفت تا به زبان مهجور کُردی بپردازد و تا آخر عمر آثارش را به زبان کردی نوشت تا بتواند خلاء ایجاد شده در بیش از چهار دهه ممنوعیت را به نوعی پر کند.
وی در ادامه و در پاسخ به سوال خبرنگار وطن روز در خصوص اهمیت ملک شاه در ادبیات کُردی گفت: فعالیت به زبان کُردی به دلیل سادگی و آهنگین بودن و همچنین به دلیل خصلت طبیعت گرایانه و مهمتر از آن به دلیل آنکه زبان مادری ملک شاه بود، برای وی بسیار راحت‌تر بود. مهمتر آن‌که وی نگاه دغدغه‌مندانه‌ای به این زبان داشت که سبب فعالیت گسترده وی در ادبیات شد و او را در زمره نسل دوم شاعران کُرد قرار داد که نسبت به نسل گذشته بسیار پیش‌رو تر بوده و همین دلیل کافی است تا از وی به عنوان یکی از مهم ترین شاعران کُرد یاد کنیم.
مرادی در ادامه افزود: شعر و داستان ملک شاه به طور صریح نقد معضلات اجتماعی جامعه بود. او پس از انقلاب به مدت ۱۴ سال در انتشارات کُردی «صلاح الدین ایوبی» به عنوان روزنامه نگار و نویسنده فعال بود. جلال ملک‌شاه از ابتدای انقلاب اسلامی فعالیت خود را با اولین نشریه کُرد زبان ایران یعنی مجله «سروه» آغاز و چندی نگذشت که به خاطر نگاه مردمی وی نسبت به موضوعات مختلف اجتماعی جامعه کُرد مورد توجه قرار گرفت و از این رهگذر  آثار بسیار متعددی از خود در این مجلات به یادگار باقی گذاشت.
مرادی در انتها در مورد شعر ملک شاه به خبرنگار وطن روز گفت: شعر ملک شاه در واقع زبان گویای «طبقه محروم» کُرد است که از دلایل مهم این دغدغه می توان به وضعیت اقتصادی و شرایط زندگی شخصی شاعر همچنین شرایط جغرافیایی کردستان اشاره کرد. این دلایل سبب شد تا همواره شعر او نمادی از اندوه فرو خفته مردم کُرد زبان باشد. ملک شاه را می‌توان نمونه تمام عیار انسانیت نامید به طوری که ذره ای غرور و تکبر در وی وجود نداشت و همواره پذیرای جوانان علاقه مند به ادبیات بود و هر آنچه که می توانست از تجربیاتش را در اختیار آنان قرار می داد. ملک شاه از شاعران مهم سه ده اخیر کردستان بود که همواره مورد ستایش شاعران نسل بعد و آثارش محلی برای وام گیری ادبی شاعران پس از او است.

 

استفاده از خبر با ذکر منبع بلامانع است

شما هم می توانید دیدگاه خود را ثبت کنید

کامل کردن گزینه های ستاره دار (*) الزامی است -
آدرس پست الکترونیکی شما محفوظ بوده و نمایش داده نخواهد شد -

پایگاه خبری، تحلیلی وطن روز